Làm sao để không bị doạ đập máy?

Khi thấy bức ảnh trên được thành viên Đức Hoàng đăng vào Nhóm Vietnam Street Photography, tôi đã tự đặt ra nhiều câu hỏi. Tại sao người trong ảnh lại cầm dao chỉ thẳng mặt vào người chụp ảnh? Phải chăng anh ta làm thế để dằn mặt hay cảnh cáo người chụp là mình không muốn bị làm phiền, không muốn bị chụp ảnh? Đã xảy ra chuyện gì sau đó? Làm thế nào để những người chụp ảnh khác tránh hoặc giải quyết những tình huống như vậy?

Quả thật, nhiếp ảnh đường phố có những điều hài hước, hóm hỉnh và thú vị nhưng cũng không thiếu những điều mâu thuẫn và xung đột. Những bức ảnh đường phố sẽ mất đi rất nhiều ý nghĩa, thậm chí không còn là ảnh đường phố, nếu thiếu vắng yếu tố con người. Nhưng có nhiều người trong số đó, nếu được hỏi ý kiến, họ sẽ muốn nằm ngoài khung hình.

Điều quan trọng nhất khi chụp ảnh đường phố là phải đối xử với họ như cách mà chính bản thân bạn muốn người khác đối xử với mình – bằng sự chân thành và tôn trọng. Vì nói cho cùng, mảng nhiếp ảnh đường phố này chí ít là để ghi chép lại cuộc sống nơi phố xá, hoặc là để ca ngợi phố xá và những con người sống trong đó.

Trong thực tế của nhiếp ảnh đường phố, việc cãi vã bằng mồm hay nghiêm trọng hơn là bằng… tay chân giữa người chụp và nhân vật thường ít khi xảy ra. Có một mẹo nhỏ khi chụp ảnh đường phố rất đơn giản nhưng vô cùng hiệu quả, đó là học cách… cười. Ấn tượng đầu tiên là bạn phải trông vô hại cái đã. Chứ cứ lầm lầm lì lì, mặt đăm chiêu hình sự thì không ai không dè chừng, phòng thủ khi bạn tiến lại gần và có ý định chụp họ.

Tuy nhiên, vào một ngày đẹp trời, bỗng dưng bạn gặp phải những phản ứng tiêu cực từ phía nhân vật được chụp thì đó có thể là:

1. Hỏi chụp ảnh họ để làm cái gì: 90%
2. Yêu cầu bạn xóa ảnh: 6%
3. Đòi đập máy của bạn: 3,95% (điều này đã xảy ra với tôi khi chụp một người đàn ông đang nude ở sông Hồng).
4. Xáp lá cà vào bạn: 0,05%.

Có thể bạn đã biết, trừ những nơi cấm chụp ảnh được quy định và thông báo rõ ràng thì không có điều gì sai trái khi chụp ảnh nơi công cộng. Hãy tự tin là bạn biết những gì bạn đang làm là không quá lố, ảnh hưởng nhiều đến quyền cá nhân, riêng tư của họ.

Đối với trường hợp thứ nhất, bạn hãy chuẩn bị câu trả lời trung thực nhất có thể và phản ứng một cách bình tĩnh và thân thiện, nếu có khiếu nói chuyện hài hước vui vẻ nữa thì càng tốt. Câu trả lời ngắn gọn và hiệu quả hay gặp nhất trong trường hợp này là: “Em/cháu chỉ chụp chơi cho vui thôi anh/chị/bác ạ”, đừng quên tặng kèm một nụ cười nữa. 96,69% là họ sẽ mỉm cười lại hoặc bỏ qua.

Nhưng khi sự việc diễn biến theo chiều hướng xấu đi, bạn nên tiếp tục phương án đối phó trong hoà bình. Đừng đôi co, giải thích loằn xà ngoằn làm gì về quyền riêng tư cá nhân với quyền chụp ảnh ở nơi công cộng. Vì với những người đã có biểu hiện không hài lòng hay cáu giận thì việc trình bày, lí luận, tranh cãi thường khiến cuộc tranh luận này càng lúc càng tệ hơn mà thôi.

Theo tôi, bạn hãy tiếp tục di chuyển, dành thời gian để chụp chỗ khác và nếu cần thiết thì hãy nói lời xin lỗi một cách ngắn gọn và vui vẻ. Tranh cãi chỉ làm cho bạn thêm bực bội, phân tâm và bỏ lỡ những khoảnh khắc quan trọng khác.

Như đã nói ở trên, điều quan trọng nhất khi chụp ảnh đường phố là phải đối xử với họ như cách mà chính bản thân bạn muốn người khác đối xử với mình. Vì vậy, nếu nhân vật đã có thái độ không hài lòng hay không muốn bị làm phiền, cách tốt nhất là bạn nên tôn trọng ý kiến của họ. Có thể là ngày đó họ có chuyện không vui, nên nếu bạn thực sự muốn chụp họ thì bạn hãy thử kiên nhẫn đến vào một ngày đẹp trời khác để chụp lại họ xem sao. Hãy tỏ ra thân thiện và tiếp cận một cách khéo léo, bạn sẽ chụp được những người mà đã từ chối bạn lúc ban đầu.

Những phản ứng tiêu cực (xua đuổi, bực tức, mắng chửi…) của nhân vật là một trong những rào cản lớn nhất của nhiếp ảnh đường phố, đặc biệt là với những người mới bước vào thể loại này. Nhưng ở phía ngược lại, chính những trải nghiệm khi tiếp xúc với nhân vật, với bối cảnh lại là điều hấp dẫn và thú vị nhất đối với người chụp ảnh đường phố.